การันต์ - ในนปุํสกลิงค์

อ การันต์ ในนปุํสกลิงค์

[๕๗] อ การันต์ ในนปุํสกลิงค์ แจกอย่าง กุล [ตระกูล] ดังนี้

	เอก.	พหุ.
ป.	กุลํ	กุลานิ
ทุ.	กุลํ	กุลานิ
ต.	กุเลน	กุเลหิ กุเลภิ
จ.	กุลสฺส กุลาย กุลตฺถํ	กุลานํ
ปญฺ.	กุลสฺมา กุลมฺหา กุลา	กุเลหิ กุเลภิ
ฉ.	กุลสฺส	กุลานํ
ส.	กุลสฺมึ กุลมฺหิ กุเล	กุเลสุ
อา.	กุล	กุลานิ

ศัพท์ที่เป็น อ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน กุล.

องฺค - องค์	ฉตฺต - ฉัตร, ร่ม	อิณ - หนี้
ชล - น้ำ	อุทร - ท้อง	ตล - พื้น
โอฏฺฐ - ริมฝีปาก	ธน - ทรัพย์	กฏฺฐ - ไม้
ปณฺณ - ใบไม้, หนังสือ	กมล - ดอกบัว	ผล - ผลไม้
ฆร - เรือน	พล - กำลัง, พล	จกฺก - จักร, ล้อ
ภตฺต - ข้าวสวย	มชฺช - น้ำเมา	รตน - แก้ว
ยนฺต - ยนต์	วตฺถ - ผ้า	รฏฺฐ - แว่นแคว้น
สกฏ - เกวียน

วิธีเปลี่ยน วิภัตติ และ การันต์

• ๑. อ นปุํ. อยู่หน้า เอา สิ เป็น อํ.
• ๒. เอา โย เป็น นิ ใน นปุํ. ทั้งสิน แล้วทีฆะสระเบื้องต้น, อาลปนะ ทั้งสองมีคติแห่ง ปฐมา เหลือนั้นเหมือน อ การันต์ ในปุํ. สิ้น.

---

อิ การันต์ ใน นปุํสกลงค์

[๕๘] อิ การันต์ ใน นปุํสกลงค์ แจกอย่าง อกฺขิ [นัยน์ตา] ดังนี้

	เอก.	พหุ.
ป.	อกฺขิ	อกฺขีนิ อกฺขี
ทุ.	อกฺขึ	อกฺขีนิ อกฺขี
ต.	อกฺขินา	อกฺขีหิ อกฺขีภิ
จ.	อกฺขิสฺส อกฺขิโน	อกฺขีนํ
ปญฺ.	อกฺขิสฺมา อกฺขิมฺหา	อกฺขีหิ อกฺขีภิ
ฉ.	อกฺขิสฺส อกฺขิโน	อกฺขีนํ
ส.	อกฺขิสฺมึ อกฺขิมฺหิ	อกฺขีสุ
อา.	อกฺขิ	อกฺขีนิ อกฺขี

ศัพท์ที่เป็น อิ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน อกฺขิ.

อจฺจิ - เปลวไฟ	ทธิ - นมส้ม	อฏฺฐิ - กระดูก
สปฺปิ - เนยใส

อุ การันต์ ในนปุํสกลิงค์

[๕๙] อุ การันต์ ในนปุํสกลิงค์ แจกอย่าง วตฺถุ [พัสดุ] ดังนี้

	เอก.	พหุ.
ป.	วตฺถุ	วตฺถูนิ วตฺถู
ทุ.	วตฺถุํ	วตฺถูนิ วตฺถู
ต.	วตฺถุนา	วตฺถูหิ วตฺถูภิ
จ.	วตฺถุสฺส วตฺถุโน	วตฺถูนํ
ปญฺ.	วตฺถุสฺมา วตฺถุมฺหา	วตฺถูหิ วตฺถูภิ
ฉ.	วตฺถุสฺส วตฺถุโน	วตฺถูนํ
ส.	วตฺถุสฺมึ วตฺถุมฺหิ	วตฺถูสุ
อา.	วตฺถุ	วตฺถูนิ วตฺถู

ศัพท์ที่เป็น อุ การันต์ เช่นนี้ แจกเหมือน วตฺถุ.

อมฺพุ - น้ำ	ชตุ - ยาง	อสฺสุ - น้ำตา
ธนุ - ธนู	อายุ - อายุ	มธุ - น้ำผึ้ง
จกฺขุ - นัยน์ตา	มสฺสุ - หนวด	วปุ - กาย
สชฺฌุ - เงิน

— จบการันต์ ๓ ใน นปุํสกลิงค์ แต่เท่านี้.